
Haber sitesi kurmak; bir alan adı ve hosting almak, bir yazılım seçmek, kategori düzenini oturtmak ve düzenli haber üretmeye başlamak demektir. Teknik kısım çoğu zaman bir günde biter. Asıl iş, yayının kime hitap ettiğini, kimin haber gireceğini ve sitenin nasıl gelir getireceğini baştan netleştirmektir. Bu rehberde yerel ya da ulusal bir haber sitesini adım adım nasıl kuracağınızı, Google News ve Basın İlan Kurumu tarafında nelere dikkat etmeniz gerektiğini ve haber scripti ile WordPress haber teması arasındaki farkları anlatıyoruz.
Haber Sitesi Kurmadan Önce Netleştirilmesi Gerekenler
Yazılım seçmeden önce üç soruya yanıt verin. Bu yanıtlar alan adından kategori yapısına kadar her kararı etkiler.
- Kapsam: Bir ilçenin, bir ilin ya da bütün Türkiye’nin haberlerini mi yapacaksınız? Yoksa spor, ekonomi, teknoloji gibi tek bir alana mı odaklanacaksınız? Yerel ve niş yayınlar, genel gündemle yarışan sitelere göre daha kısa sürede okur kitlesi oluşturabilir.
- Ekip: Haberleri kim yazacak, kim onaylayacak? Tek kişilik bir yayın ile muhabir, editör ve köşe yazarı olan bir ekip farklı yetki düzenleri ister.
- Gelir modeli: Google AdSense, yerel işletmelere doğrudan reklam satışı, sponsorlu içerik ya da ileride resmî ilan. Hangisini hedeflediğiniz, reklam alanlarının sayısını ve yerleşimini belirler.
Adım Adım Haber Sitesi Kurma
- Alan adını seçin ve tescil ettirin.
- Haber trafiğini kaldıracak bir hosting paketi alın.
- Yazılımı seçin: hazır haber scripti ya da WordPress haber teması.
- Temayı kurun, logo, renk ve anasayfa düzenini ayarlayın.
- Kategori yapısını ve yazar yetkilerini oluşturun.
- Künye, iletişim, gizlilik ve çerez sayfalarını yayına alın.
- Arama motoru ve Google News görünürlüğü için teknik ayarları kontrol edin.
1. Alan adı seçimi
Yerel bir haber sitesi için şehir ya da ilçe adını içeren, kısa ve telefonda söylendiğinde yanlış yazılmayacak bir ad seçin. Türkçe karakter içeren adlar yerine Latin harfli yazımı tercih etmek, paylaşımlarda karışıklığı önler. Kullanacağınız adın sosyal medya hesaplarında da boş olup olmadığını aynı anda kontrol edin; okur sizi her yerde aynı adla bulmalı.
2. Hosting seçimi
Haber siteleri ani trafik artışları yaşar: önemli bir yerel olay, bir anda normal günün katları kadar ziyaretçi getirebilir. Hosting seçerken şunlara bakın:
- Güncel PHP sürümü desteği ve kullanacağınız temanın istediği eklentiler (örneğin ionCube Loader)
- SSD ya da NVMe disk ve yeterli bellek
- Otomatik günlük yedekleme
- Ücretsiz SSL sertifikası
- Türkçe ve hızlı destek
3. Yazılım: haber scripti mi, WordPress mi?
Bu kararın ayrıntılı karşılaştırmasını aşağıdaki tabloda bulabilirsiniz. Kısaca: hazır haber scriptleri haber sitesine özel yazılmış PHP yazılımlarıdır; WordPress ise dünyada yaygın kullanılan açık kaynak bir içerik yönetim sistemidir ve haber sitesi görünümünü tema sağlar.
4. Tema kurulumu ve ilk ayarlar
Tema kurulduktan sonra logo, renkler, menüler, sosyal medya hesapları ve anasayfa blokları ayarlanır. Demo içerikle kurulan bir tema, boş bir sayfa yerine hazır bir düzenle başlamanızı sağlar; örnek haberleri kendi haberlerinizle değiştirerek ilerlersiniz.
5. Kategori ve yazar düzeni
Kategori sayısını başta az tutun. Yerel bir site için Gündem, Asayiş, Belediye, Ekonomi, Spor, Eğitim, Sağlık ve Yaşam çoğu zaman yeterlidir. Her habere tek bir ana kategori verin; etiketleri ise kişi, kurum ve mahalle adları için kullanın. WordPress’te muhabirlere “Yazar”, editörlere “Editör” rolü vererek kimin haberi doğrudan yayımlayabileceğini belirleyebilirsiniz.
6. Künye ve yasal sayfalar
Künye sayfasında imtiyaz sahibi, sorumlu müdür, yönetim yeri adresi, iletişim bilgileri ve yer sağlayıcı bilgisi yer almalıdır. Bunun yanında iletişim sayfası, KVKK aydınlatma metni, gizlilik ve çerez politikası hazır olmalıdır. Analitik ve reklam kodları kullanıyorsanız ziyaretçiden çerez onayı almanız gerekir.
7. Arama motoru ve Google News görünürlüğü
Google, haber içeriklerini Google News ve “Haberler” sekmesi için kendi politikalarına göre değerlendirir; ayrı bir başvuru zorunluluğu yoktur. Görünürlüğü destekleyen başlıca unsurlar şunlardır:
- Özgün, tarihli ve kaynağı belli haberler
- Her haberde yazar adı ve açık bir künye sayfası
- Haber site haritası (news sitemap) ve güncel XML site haritası
- NewsArticle yapısal verisi
- Hızlı açılan, mobilde rahat okunan sayfalar
Yayın bilgilerinizi ve logonuzu Google Publisher Center üzerinden yönetebilirsiniz. Başka sitelerden kopyalanan içerik, Google’ın haber politikalarına takılmanın en sık nedenlerinden biridir.
Haber Scripti mi, WordPress Haber Teması mı?
İki yaklaşım da haber sitesi kurmanızı sağlar. Fark; güncelleme, taşınabilirlik ve genişletilebilirlik tarafında ortaya çıkar.
| Ölçüt | Hazır haber scripti | WordPress haber teması |
|---|---|---|
| Altyapı | Satıcıya özel PHP yazılımı | Açık kaynak WordPress ve üzerine tema |
| Çekirdek güncellemeleri | Yalnızca script satıcısı yayımlarsa gelir | WordPress çekirdeği düzenli güncellenir, tema ayrıca güncellenir |
| Eklenti ve entegrasyon | Satıcının sunduklarıyla sınırlı | SEO, yedekleme, bülten, analitik gibi binlerce eklenti |
| Taşınabilirlik | Veri yapısı scripte özel, başka sisteme geçiş zor olabilir | Haberler standart WordPress yapısında kalır, tema değiştirilebilir |
| Kullanım | Panel her scriptte farklı | Yaygın bilinen panel, editör bulmak kolay |
| Haber sitesine özel modüller | Genellikle hazır gelir | Temaya bağlıdır; haber teması seçilirse hazır gelir |
| Destek | Satıcıya bağımlı | Tema desteği ve geniş WordPress topluluğu |
Kısa sonuç: Satıcısı uzun süredir aktif ve düzenli güncelleme yayımlayan bir script de iş görür. Ancak yıllarca büyüteceğiniz bir yayın için verinizin standart bir sistemde durması, ileride tema ya da hosting değiştirdiğinizde haber arşivinizi korumanızı kolaylaştırır. WordPress haber teması seçerken hava durumu, döviz, son dakika bandı ve reklam alanları gibi haber sitesine özel modüllerin hazır gelip gelmediğine bakın; aksi hâlde bunları ayrı eklentilerle tamamlamanız gerekir.
Yerel Haber Sitesi İçin İçerik Düzeni
Yerel haber sitelerinde okuru her gün geri getiren şey, yalnızca haberler değil, günlük hayatta işe yarayan bilgilerdir.
- Manşet ve sürmanşet: Günün en önemli 5-10 haberi. Manşet görsellerini aynı ölçüde hazırlamak düzeni korur.
- Son dakika bandı: Kısa, güncel başlıklar için.
- Hizmet bilgileri: Hava durumu, namaz vakitleri, nöbetçi eczaneler, döviz kurları. Bu sayfalar her gün aranan bilgiler olduğu için arama motorlarından düzenli ziyaretçi getirir.
- Köşe yazıları: Yerel yazarlar, sitenin kendine özgü sesini oluşturur ve okurla bağ kurar.
- Foto ve video galeri: Etkinlik, festival ve maç haberlerinde okurun sitede kalma süresini uzatır.
Haber yazımında başlığı 60-70 karakter civarında tutmak, ilk paragrafta “kim, ne, nerede, ne zaman” sorularını yanıtlamak ve her haberde en az bir özgün fotoğraf kullanmak hem okur hem arama motoru için iyi bir alışkanlıktır.
Basın İlan Kurumu ve Resmî İlan Şartları
İnternet haber siteleri, Basın İlan Kurumu’nun belirlediği şartları sağladıklarında resmî ilan ve reklam yayımlama hakkı kazanabilir. Bu, yerel haber siteleri için önemli bir gelir kalemidir; ancak yeni kurulan bir site bu hakkı hemen elde edemez.
Kurum’un düzenlemelerinde genel olarak şu başlıklarda şartlar aranır:
- Sitenin belirli bir süredir kesintisiz yayında olması
- İl nüfusuna göre belirlenen günlük ortalama tekil ziyaretçi sayısı
- Günlük yayımlanan özgün haber sayısı
- Tam zamanlı ve sigortalı çalışan gazeteci ve personel sayısı
- Künye, iletişim ve sorumlu müdür bilgilerinin eksiksiz olması
- Basın ahlak esaslarına uyum
Bu şartların sayısal karşılıkları il nüfusuna göre değişir ve Kurum tarafından zaman zaman güncellenir. Bu nedenle burada rakam vermiyoruz. Güncel şartlar için Basın İlan Kurumu’nun internet haber sitelerine ilişkin yönetmeliğini ve Kurum’un resmî sitesini kontrol edin. Resmî ilan hedefiniz varsa, bu şartları kuruluştan itibaren göz önünde bulundurmak işinizi kolaylaştırır: düzenli ve özgün haber arşivi, eksiksiz künye ve ölçülebilir ziyaretçi verisi (Google Analytics gibi bir araçla) baştan tutulmalıdır.
Basın Kanunu Kapsamındaki Yükümlülükler
2022 yılında yapılan değişiklikle internet haber siteleri 5187 sayılı Basın Kanunu kapsamına alındı. Bu düzenlemeyle internet haber siteleri için beyanname, künye, sorumlu müdür ve düzeltme-cevap hakkı gibi yükümlülükler getirildi. Hangi yükümlülüklerin sizin yayınınız için geçerli olduğunu yayına başlamadan önce kanunun güncel metninden ya da bir hukukçudan teyit edin.
Klasik Haber Teması Bu Adımlarda Ne Sağlar?
Hazır Temalar’daki WordPress haber teması Klasik Haber Teması, yukarıdaki adımlarda teknik tarafta karşınıza çıkan işlerin önemli bir kısmını hazır getirir:
- Anasayfa: 6 manşet tipi ve sürmanşet, son dakika bandı, mobilde parmakla kaydırılan manşet.
- Otomatik veri: İl seçildiğinde hava durumu (saatlik ve 7 günlük), namaz vakitleri ve aylık imsakiye, döviz ve altın kurları ile gazete manşetleri kendiliğinden güncellenir; her biri için ayrı sayfa oluşur.
- Haber detay: Sonsuz kaydırma ile sonraki habere geçiş, haber tepkileri, okunma sayısı, içerikteki görsellerden galeri slaytı.
- Google News ve SEO: NewsArticle ve NewsMediaOrganization yapısal verisi, /news-sitemap.xml ve /llms.txt kendiliğinden üretilir.
- Yapay zekâ haber asistanı: Haber düzenleme ekranında bir bağlantıdan metni çeker, haberi özgünleştirir, spot ve SEO başlığı önerir. Claude, ChatGPT ya da Gemini için kendi API anahtarınızla çalışır; anahtar olmadan eş anlamlı kelimelerle yeniden yazım kullanılabilir.
- Reklam: Üst, logo yanı, manşet altı, yan sütun, içerik arası ve mobil sabit alt reklam dahil 16 reklam alanı; AdSense ya da kendi reklam kodlarınız eklenebilir.
- Künye ve üyelik: Künye sayfası, yazarlar sayfası, üye girişi ve KVKK uyumlu çerez onayı.
Temanın anasayfa, haber detay ve kategori sayfalarını satın almadan önce Klasik Haber Teması canlı demosunda inceleyebilirsiniz. Alan adı ve hosting seçeneklerini, teknik gereksinimleri (WordPress 6.0 ve üzeri, PHP 8.3 ve üzeri, ionCube Loader) ve kurulum seçeneklerini ürün sayfasında bulabilirsiniz.
Unutmayın: Tema, haber sitesinin altyapısını hazırlar; sitenin okur kazanmasını sağlayan şey düzenli, özgün ve doğru haberdir. İlk aylarda her gün belirli sayıda haber girmeyi bir alışkanlık hâline getirmek, hem Google görünürlüğü hem de ileride resmî ilan başvurusu için sağlam bir arşiv oluşturur.
Sık Sorulan Sorular
Haber sitesi kurmak için şirket kurmak gerekir mi?
Siteyi yayına almak için şirket şart değildir; şahıs olarak da alan adı ve hosting alınabilir. Ancak reklam geliri faturalandırılacaksa vergi kaydı gerekir, resmî ilan almak isteniyorsa Basın İlan Kurumu’nun aradığı çalışan ve kurumsal yapı şartları ayrıca değerlendirilmelidir. Durumunuz için bir mali müşavire danışın.
Haber sitesi için hangi alan adı uzantısı seçilmeli?
.com ve .com.tr en yaygın tercihlerdir. Yerel bir yayın için şehir veya ilçe adını içeren kısa, akılda kalan ve marka olarak tescil edilebilecek bir ad seçmek önemlidir. Uzantıdan çok adın kısa ve yazımı kolay olması işe yarar.
Google News’e girmek için başvuru yapmak gerekiyor mu?
Google, haber içeriklerini kendi politikalarına göre otomatik olarak değerlendirir; ayrı bir başvuru zorunlu değildir. Düzenli özgün haber, açık künye, yazar bilgisi, haber site haritası ve NewsArticle yapısal verisi görünürlüğü destekler. Yayın bilgilerinizi Google Publisher Center üzerinden yönetebilirsiniz.
Haber sitesi Basın İlan Kurumu’ndan hemen resmî ilan alabilir mi?
Hayır. Resmî ilan için sitenin belirli bir süre kesintisiz yayında olması, ziyaretçi, haber sayısı ve sigortalı çalışan gibi şartları karşılaması ve Kurum’un incelemesinden geçmesi gerekir. Sayısal şartlar zaman zaman değiştiği için Basın İlan Kurumu’nun güncel düzenlemesini kontrol edin.
WordPress haber teması ile haber sitesi ne kadar sürede yayına girer?
Alan adı ve hosting hazırsa tema kurulumu ve temel ayarlar aynı gün tamamlanabilir. Asıl zaman alan kısım kategori düzeninin, künyenin, yasal sayfaların ve ilk haber arşivinin hazırlanmasıdır.
Kod bilmeden haber sitesi yönetilebilir mi?
Evet. WordPress’te haber girmek bir e-posta yazmaya benzer; başlık, metin, görsel ve kategori seçilip yayımlanır. Logo, renk ve anasayfa düzeni gibi ayarlar temanın panelinden yapılır.
Haber sitenizi WordPress ile kurun
Klasik Haber Teması; manşet düzeni, otomatik hava-namaz-döviz verisi, 16 reklam alanı ve Google News uyumlu yapısal veriyle haber sitenizin altyapısını hazır getirir.
